Szlak: Kanał Ostródzko-Elbląski

W 1825 r. młody niemiecki inżynier Jacob Georg Steenke (1801-1884) przedstawił pierwszy projekt budowy szlaku wodnego, łączącego Jezioro Drwęckie z Elblągiem. Różnicę poziomu wód, wynoszącą 104 m na odcinku 9,6 km, Steenke proponował pokonać za pomocą śluz, co po dokładniejszych obliczeniach okazało się nierealne. W ciągu szeregu następnych lat Steenke opracowywał coraz to nowe projekty. Ostateczny wykorzystywał istniejące już techniczne rozwiązania amerykańskie - różnice poziomu statki miały pokonywać za pomocą kilku równi pochyłych. Po wielu zabiegach projekt uzyskał akceptację królewską i w październiku 1848 r. rozpoczęto pierwsze prace.
Obecnie kanał służy niemal wyłącznie celom turystycznym. Funkcjonujące do dziś urządzenia pochylni i innych urządzeń hydrotechnicznych, towarzyszącej im architektury i przepraw na kanale (na samej tylko głównej drodze ruchu jest 40 różnego typu mostów drewnianych, przez kamienne, żelazne, betonowe i żelbetowe), są jedynym tego rodzaju zabytkiem w Europie, są zachowanym, funkcjonującym, unikalnym systemem hydrotechnicznym i gospodarczym - od dawna wykorzystywanym głównie turystycznie - i stanowią prawdziwą atrakcję w skali Europy. Zabytkiem - co trzeba podkreślić -jest nie tylko sam kanał i jego urządzenia, lecz cały obszar cywilizacyjny Kanału Elbląskiego. Wodna włóczęga szlakami wodnymi tego obszaru dostarcza niezapomnianych wrażeń kajakarzom, wioślarzom, żeglarzom i motorowodniakom. Całą długość kanału można przebyć statkiem żeglugi Ostródzko- Elbląskiej –szczegółowe informacje odnośnie oferty uzyskać można otwierając następujący link: http://www.zegluga.com.pl/

Kanał Ostródzko-Elbląski - przewodnik po szlaku

  • 01

    Molo w Ostródzie

    Molo miejskie w Ostródzie przy ujściu górnego odcinka Drwęcy do Jeziora Drwęckiego. J. Drwęckie - pow. 881 ha, gł. do 22,3 m. Na jeziorze wyspa Orzechowa o powierzchni ok. 10,8 ha.

    od początku: 0km | do celu: 80.4km

  • 02

    Jednoprzęsłowy stalowy most belkowy z 1893 r., na linii kolejowej Ostróda - Morąg, obecnie nieczynnej. Zachował bryłę i elewacje z okresu budowy. Szlak wodny prowadzi za mostem w prawo.

    od początku: 1.4km | do celu: 79km

  • 03

    Początek kanału. Szlak wodny prowadzi uregulowanym korytem Liwy. Prąd leniwy, brzegi bagniste

    od początku: 4.5km | do celu: 75.9km

  • 04

    Śluza Zielona

    Śluza Zielona i trzyprzęstowy belkowy most żelbetowy z 1922 r. Zachował bryłę i elewacje z okresu przebudowy. Długość komory śluzy 35m, szerokość wrót 3,55m, głębokość ok. 1,7m, różnica poziomów wody 1,4m. Śluza położona wśród lasu, zabudowania na wysepce utworzonej przez główne koryto kanału i kanał boczny, odprowadzający nadmiar wody przez jaz przy prawym brzegu. 10,60km - koniec wyspy, w prawo odchodzi kanał do jazu.

    od początku: 10.4km | do celu: 70km

  • 05

    Jednoprzęstowy, łukowy most betonowy na drodze z Miłomłyna do wsi Liwa i dalej Samborowa. Zbudowany w 1908 r., zachował bryłę i elewacje z okresu budowy, a także skrajne słupki bariery. W latach 80. XX w. brukową nawierzchnię zastąpiono asfaltem.

    od początku: 11.5km | do celu: 68.9km

  • 06

    Z lewej ujście rzeki Korbajny

    od początku: 12.8km | do celu: 67.6km

  • 07

    Z prawej ujście płytkiego, zarośniętego kanału

    od początku: 14.5km | do celu: 65.9km

  • 08

    Jednoprzęsłowy belkowy most stalowy z 1927 r. nad dolną częścią śluzy, na lokalnej drodze z Miłomłyna do Bynowa, za nim śluza Miłomłyn. Długość komory śluzy 35 m, szerokość wrót 3,55 m, głębokość ok. 1,7 m, różnica poziomów wody 2,8m. Za śluzą rozwidlenie szlaku wodnego - w lewo do Iławy, w prawo do Elbląga

    od początku: 15km | do celu: 65.4km

  • 09

    Wrota ochronne i jednoprzęsłowy belkowy most stalowy na drodze z Miłomłyna do osady Wydmuch. Zbudowany w 1908 r., zachował oryginalną bryłę

    od początku: 15.5km | do celu: 64.9km

  • 10

    W prawo odchodzi boczny kanał do przystani w centrum Miłomłyna. Dalej po prawej zabudowania starego tartaku

    od początku: 15.95km | do celu: 64.45km

  • 11

    Jednoprzęsłowy belkowy most stalowy z 1893 r., obecnie bardzo zaniedbany. Prowadziła tędy linia kolejowa z Miłomłyna do Zalewa, zdemontowana w 1945 r. przez Rosjan.

    od początku: 16.45km | do celu: 63.95km

  • 12

    Jednoprzęsłowy łukowy most betonowy, w lewo droga do wsi Liksajny, po prawej droga rozwidla się -w lewo do ośrodka wypoczynkowego Elbląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji, w prawo do wsi Winiec.

    od początku: 22.8km | do celu: 57.6km

  • 13

    Na prawym brzegu wejście na bardzo malowniczy, wąski i płytki kanał długości 1 km, prowadzący do jeziora Bartężek. Przy niskim stanie wody kanał niedostępny dla większych jednostek i łodzi z zaburtowymi silnikami, które zawadzają śrubami o dno (można przepłynąć na pagajach).

    od początku: 28km | do celu: 52.4km

  • 14

    W przewężeniu jeziora grobla i jednoprzęsłowy belkowy most stalowy z 1893r., przez który prowadzi linia kolejowa Małdyty - Malbork, obecnie nieczynna. Most po przebudowie zachował oryginalne XIX-wieczne kamienne przyczółki.

    od początku: 37.9km | do celu: 42.5km

  • 15

    Jednoprzęsłowy łukowy most żelbetowy z 1894 r., wsparty na betonowych przyczółkach. Projekt wzorowany na patencie francuskiego konstruktora Josepha Moniera. Most, nazywany przez Niemców Monierbrucke, remontowany w latach 1941 i 1994, zachował kształt bryły, ale utracił oryginalne bariery i nawierzchnię

    od początku: 47.9km | do celu: 32.5km

  • 16

    Pochylnia Buczyniec

    Różnica poziomu wody między odcinkiem południowym (wyższym), a północnym wynosi 21,5 m, długość odcinka lądowego 0,55 km. Na zachodnim brzegu zrekonstruowany obelisk upamiętniający budowniczego kanału, inżyniera J. G. Steenke. Za pochylnią odcinek kanału długości około 1,5 km, doprowadzający do pochylni Kąty. Po drodze ujście do kanału rzeki Klepiny.

    od początku: 51.6km | do celu: 28.8km

  • 17

    Pochylnia Kąty

    Różnica poziomu wody między odcinkiem południowym a północnym wynosi 18,0 m, długość odcinka lądowego 0,45 km. Za pochylnią odcinek kanału długości ok. 2,5 km doprowadzający do pochylni Oleśnica. 54,60 km - jednoprzęsłowy łukowy most betonowy z 1912 r. na drodze Śliwice - Krasin.

    od początku: 53.7km | do celu: 26.7km

  • 18

    Jednoprzęsłowy łukowy most betonowy z 1910 r. na drodze Śliwice - Krasin. Zachował oryginalną bryłę i elewacje. W latach 80. XX w. utracił oryginalną barierę i brukowaną nawierzchnię

    od początku: 55.4km | do celu: 25km

  • 19

    Pochylnia Oleśnica

    Różnica poziomu wody między odcinkiem południowym a północnym wynosi 24,5 m, długość odcinka lądowego 0,35 km. Za pochylnią odcinek kanału długości ok. 1,85 km doprowadzający do pochylni Jelenie.

    od początku: 56.6km | do celu: 23.8km

  • 20

    Ostatni odcinek kanału o długości 5,35 km, poprowadzony uregulowanym korytem rzeki Klepiny. Wokół tereny bagniste, łąki za wałem po prawej często poniżej poziomu wody w kanale.

    od początku: 61.25km | do celu: 19.15km

  • 21

    Jednoprzęsłowy łukowy most betonowy z 1914 r. na drodze Jelonki - Druzno (wieś). Zachował bryłę i elewacje.

    od początku: 62.35km | do celu: 18.05km

  • 22

    Początek jeziora Druzno

    J. Druzno - pow. 1446 ha, dl. 9,7 km, szer. 2,2 km, gl. do 2,5 m utrzymywana tylko na trasie pogłębianego szlaku wodnego o długości 7,4 km. Od 1967 r. jest rezerwatem ornitologicznym o łącznej pow. ponad 3 tys. ha. Można tu spotkać ok. 200 gatunków ptaków, niekiedy bardzo rzadkich. Dno zalega gruba warstwa organicznego mułu (gytia), w której wytwarza się gaz błotny, co powoduje niekiedy pojawianie się tzw. błędnych ogni (samozapłon metanu). Zimą nagromadzony gaz wyłamuje czasem pokrywę lodową. Zjawisko to fascynowało zamieszkującą te tereny ludność pruską, która oddawała mu nawet cześć boską - w lodzie wycinano przeręble, aby pomóc wydostać się bóstwu jeziora, Wichertowi

    od początku: 67km | do celu: 13.4km

  • 23

    Koniec jeziora Druzno. Początek wypływającej z jeziora rzeki Elbląg, którą poprowadzono dalszy odcinek szlaku wodnego.

    od początku: 74.7km | do celu: 5.7km

  • 24

    Przystań w Elblągu

    Po prawej nabrzeże oraz przystań statków Żeglugi Ostródzko-Elbląskiej i Żeglugi Gdańskiej w Elblągu.

    od początku: 80.4km | do celu: 0km

Kolor szlaku
Długość
80.4 km
Czas przejścia
-
Poziom trudności
-
Miejscowość startu
Ostróda